Zoals elke mens zijn unieke vingerafdruk heeft, zo heeft elke zebra zijn unieke streepjescode. Vroeger werd gedacht dat zebra’s wit zijn met zwarte strepen maar intussen weten we dat dat niet zo is. Zebra’s zijn zwart en hebben witte strepen. Die strepen zijn erg nuttig. Allereerst dienen ze ter camouflage en ter bescherming tegen roofdieren. De strepen werken eveneens als afkoelingssysteem. Zwart trekt warmte aan, wit stoot warmte af. De warme lucht boven de warme zwarte strepen stijgt op en er ontstaat een luchtstroom die zorgt voor verkoeling. Zo kan er tot wel 10 graden temperatuurverschil ontstaan tussen de strepen. Een van de laatste ontdekkingen is dat de strepen ook beschermen tegen insecten. Bepaalde insecten houden namelijk niet van zwart-wit oppervlakken en blijven dus weg van een zebrahuid. Handig, nee?
Wiskundige Alan Turing werkte een theorie uit over patronen op dierenhuiden, zoals zebra- en tijgerstrepen. Hij beschreef hoe patronen in de natuur kunnen ontstaan. Volgens Turing zijn er steeds twee substanties betrokken bij patroonvorming in de natuur: een activerende en een remmende substantie. De activerende stof zet de substanties in gang en de remmende stof blokkeert. De remmende stof verspreidt zich sneller dan de activerende stof. Beide stoffen zetten ook nog eens de pigmentwerking in gang. Deze processen bepalen welke stippen-, strepen- of andere patronen zullen ontstaan.
Turings theorie was niet volledig, het was slechts een wiskundig model waaruit perfecte stippen en strepen ontstonden en die perfectie komt in de natuur niet voor. Later onderzoek hield rekening met andere factoren, zoals verschillen in celgrootte en bewegingen van de cellen in het weefsel. De simulatie vertoonde nu wel imperfecties zoals ze in de natuur voorkomen.
Nog een weetje: de patroonvorming heeft niet alleen gevolgen voor vlekken en stippen maar ook voor de inplanting van muishaar, kippenveren en haaienschubben bijvoorbeeld.
En ja, heel af en toe begaat de natuur ook een vergissing. In Kenia werd ooit een zebraveulen gespot met witte stippen i.p.v. met strepen als gevolg van een pigmentstoornis.
Bronnen:
Hoe dieren aan hun stippen komen | EOS Wetenschap
Waarom hebben zebra's strepen? | Schooltv
Waarom heeft een zebra strepen? National Geographic Junior
Photo by David Tomaseti on Unsplash